عاشقت بودم ، بی تعارف
اما گل یخ را نوشیدی و
قلبت مرد ، بی انصاف .
گوشهایت را باد برد به سوی یک دهان پر از یاوه
و
تو روی ابرها بودی
وقتی در چهارراه ، پشت چراغ قرمز
ایستاده بودم بدون هیچ نفسی .
هنوز از گل یخ بیزارم.
هنوز نفس نمی کشم .
هنوز پشت چراغ قرمزم .
و
تو گم شده ای
در قنات های مرده ی این شهر
در یک مجتمع مسکونی سبز.
آخ . هوا نیست.
مرده ام .
سالهاست زیر پای تک تک عابرین خسته از تکرار .
دیده بودیش .
خسته . زیبا و غمگین .
بارها دیده بودی که با همه زیباییش اندوه عمیقی در چشمانش
لانه دارد .
چند بار سعی کرده بودی که سر حرف را باز کنی اما او با صدای
لطیفش به یک روز بخیر قناعت کرده و بوی عطرش را به جا گذاشته
بود . به طرز عجیبی محترم بود .
تا آن روز که بی پروا مقابلش ترمز کردی . پیاده شدی و صورت غرق
در اشکش نفست را برید . چانه اش می لرزید . اشکها ، غلطان روی
صورتش می درخشیدند .
اولین بار بود که می دیدی زنی با چشمان باز می گرید . خواستی فضا
را بشکنی اما ....
ـ ممکنه منو تا ....
کنارت نشست . در ابرها بودی . اشکهایش قرار بود دنیا را زیر آب ببرد .
سالن انتظار فرودگاه مملو از جمعیتی که بی تاب بودند برای بوسه
و آغوش و دیدار .
ایستادی کنارش . سینه اش بالا و پایین می رفت . مسافران یکی یکی
خارج شدند و آخرینشان نفس را در گلوی صاحب اشکهای بی کران گره زد .
دیدی که بی تاب به شیشه چسبید . همه وجودش جنگلی شد پر از گلهای
مگنولیا که به سوی نور قد می کشیدند .
مرد آمد . موقر و متین و بلند . هم سن بودید اما او شکسته تر و تکیده تر .
از سالن خارج شد . پا به پای زن دویدی . با همه توانش و صدای شیرینش
مرد را فریاد کرد .
ـ ارس
مرد حیران به اطرافش نگریست . رگ های شقیقه اش بیرون زده بود و می تپید .
نمی دانستی چه کنی . بمانی یا بروی .
سالها از آن روز می گذرد . زن می خندد . مرد نفس می کشد و خانه شان بوی
مگنولیا می دهد .
چه خورشید ابدی بود مرد و چه جنگلی بود زن که تا اخر جهان به سوی هم قد
می کشیدند . کنجکاوی رهایت نمی کرد لحظه ای .
مرد را یافتی در گذشته های دور که عاشقانه مبارزه می کرد . بزرگ بود .
صدایش را می شنیدی که می خواند :
ـ هزار کاکلی شاد در چشمان توست ، هزار قناری خفته در گلوی من
و صدای زن که می خندید به ناز و می خواند :
ـ عشق را ایکاش صدای ................
در خاطراتشان دویده بودی بی اختیار .
با زن عاشق شدی ، با مرد شکنجه شدی . در اشکهای زن و انتظارش
پیر شدی. در غربت مرد مست شدی و در لیست فرودگاه ، هواپیمای او
را همراهی کردی با یک ترمز ناگهانی و اشک های سیلابی زن .
ازدواجشان جایی ثبت نشد جز در بهار جنگلی که به سوی نور می دوید
و تو شاهد میلیون ها بو و رنگ و عکس از عشقشان بودی .
به گذشته که می نگری باز صدای مرد می آید که می خواند و می گویی :
ـ عشق را ای کاش صدای سخنی بود .
آموزگار :
کدام دختر است که به باد شو می کند؟
کودک :
دختر همه هوسها .
آموزگار :
باد ، به اش چشم روشنی چه می دهد ؟
کودک :
دسته ورق های بازی و گرد بادهای طلایی را .
آموزگار :
دختر در عوض به او چه می دهد ؟
کودک :
دلک بی شیله پیله اش را .
آموزگار :
دخترک اسمش چیست ؟
کودک :
اسمش دیگر از اسرار است .
پنجره مدرسه ، پرده ای از ستاره ها دارد .
فدریکو گارسیا لورکا
زن می گریست .
زندانی بود.
زن می گریست .
مرد دانه های گندم را به ترتیب در خاک می کاشت.
زن می گریست .
مرد با داس گوسفندهای همسایه را می تاراند .
زن می گریست .
مرد بر تن اسبان داغ می نهاد .
زن می گریست .نمی خواست .
مرد اما می خواست . زیر پایش عشقبازی می کرد .
زن می گریست بی صدا .
مرد وحشیانه می برید.
زن خیره به اندام خونینش می گریست .
مرد دست و پاها را دفن می کرد .
زن می گریست .
مرد چاقویش را می شست .
زن می گریست .
همسایه دیده بود .
زن می گریست .
مرد فرار کرد .
زن می گریست .
مرد شلاق می خورد .
زن می گریست .
مرد به دار آویخته شد .
زن می پوسید .
دیگر نمی گریست .
بی دست و پا و عریان در جهان به راه افتاد.
نه ساعت پنج است
و
نه من شکوفه های گیلاسم .
تنها زن جهانم که
منتظر بوسه هایت هستم
با نفرینی به همه زمین و زمان .
ـ خیلی دور است . یعنی یک جورهایی بعید است .
کلمات مرد روحانی با ریش تنک رنگ کرده اش در گوشم زنگ می زند .
برای چی دور است ؟ بعید است ؟ حق من چرا ؟
ـ خانم نمی شود . قانون اجازه این کار را نمی دهد .
ـ آخه یه راه حل . یک راه کار .
ـ نمی شه . مسئله شهدا شوخی بردار نیست . بهش فکر نکنید .
بلند می شوم . دیگر نمی شنوم حرف های به هم بافته پوسیده اش را .
حق من است . هر چند بعید و دور . تنش ، روحش و اکنون تکه ای زمین
که او را بلعیده بی انصاف .
ردیف ۲۵ قطعه ۴ میعادگاه من و او . می رسم با دسته ای نرگس .
می نشینم . دست می کشم روی مرمری که جای کتانی های کودکی
روی آن نقش بسته . نامش را می بوسم . صورتم را روی صورتش
می گذارم و می گویم :
ـ عزیز دلم یک کمی تحمل .گیر افتادم . میان یک مشت قانون و قاعده
گیر افتادم . بین تو و جهان گیر افتادم . به زودی می ریم خونمون .
سنگ را می شورم . گل ها را می گذارم کنار نامش . پرچم سه رنگ
را باد شامگاهی تکان می دهد .
می روم . دوری از او برایم بی معناست . باید کنارم باشد . به اندازه همه
سال هایی که چشم به راهش بودم .
ساختمان سفید آشنا با پله های زیاد . در را می گشایم . مستقیم می روم
روبروی مرد میانسالی که روی ویلچر نشسته می ایستم . روسریم را محکم
می کنم . مرد چشمانش را بسته و ذکر می گوید . دانه های تسبیح
شاه مقصود از میان انگشتانش سر می خورد و می رود سراغ دانه و ذکر
بعدی . می گویم :
ـ من حقم را می خواهم . می دانی که انجامش می دهم . حق من سال ها
زیر خاک های غریبه پنهان بود . حق من سال های جوانیم است . می خواهمش.
گلوی مرد از حرکت باز می استد . پلک هایش می لرزند و گشوده می شوند.
صدایم در سرم می پیچد .
ـ بردیش . یادته ؟ می دونستی عاشق هم هستیم . می دونستی از جنگ
بیزارم . می دونستی تنهام . می دونستی همه زندگیم بود . برگشتی اما
اون جا موند . بین اون همه آدم اون جا موند . حالا می خوامش . برای خودم.
نزدیک خودم . کنار خودم .
تسبیح روی میز شیشه ای می افتد . مرد مستقیم نگاهم می کند . پلک هایش
قرمز شده است . می گوید :
ـ جاش تو گلزار شهداس . کجا می خوای ببریش ؟ از تو بعیده . تو دیگه چرا ؟
ـ فکر کردی دیوونه شدم ؟ نه حاج آقا . می دونی که فقط یک هفته زندگی
کردیم و بردیش . حالا می خوام با هم باشیم . توی خونه خودمون .
سرم به دوران می افتد . زندگیم چه نابود شد و او که نمی دانم کجای تنش
را برایم به ارمغان آورده اند. در را می بندم . پسر جوانی بلند با موبایلش
حرف می زند . می گوید :
ـ مادر اگر تو نمی خواهی من می خواهم .من جواب سال های تنهایی
تو را می خواهم . پدرم را چرا نمی یابند؟
پایم را به خیابان می گذارم . دلم می خواهد آن قدر فریاد بزنم تا خون بالا
بیاورم اما می گویم :
ـ باید فکر دیگری کرد .
چمدان به دست منتظر شماره پروازم ایستاده بودم . شلوغ
بود . مثل همیشه . خداحافظی ، سلام و اشک و آغوش.
احساس می کردم صدایم می زنند اما قول داده بودم به پشت
سرم نگاه نکنم . حتی اگر صدای تو مرا بخواند .
داشتم می رفتم .امروز بود . به راحتی همه چیز را بستم و بلیطی
به مقصد شهری جنوبی و شرجی گرفتم . بی هیچ پشتوانه و دوستی.
فقط محض رفتن نه ایستادن .
شب می فهمی و می فهمند که نیستم .
نه اینکه فرار کنم . نه . می خواهم در جایی گرم و دور نفس بکشم
بی آنکه ذره ای از هوایش آغشته به نفس های تو باشد . می خواهم
در خیابانی راه بروم که میدانم هرگز از آنجا عبور نخواهی کرد .
اوج می گیرم . لا به لای ابرهای سرگردان زمستانی اوج می گیرم .
چشمانم را می بندم .
دروغ می گفتی . به راحتی که خیال برم داشت تنهاترینم باز برایت .
اما نبودم . میدانستی که می دانم . در میان زندگی تاریک تو می لولیدم
و تو در مهتابی خانه اش عشق بازی می کردی . بوی عطرش را میدادی.
نمیدانم زنی بود یا دختری اما هر چه بود می باخت . مثل من .
گفتی:
ـ قانونی نباشد . فقط عشق بورزیم و بمانیم برای هم .
شانه بالاانداختم و پلک هایم رو به پایین بود .
با طعنه گفتی :
ـ امل هم که شدی .
از آن لحظه همه پندارهایم زیر آب رفت . همه عشقم تلخ شد و گفتم :
ـ همین طور بپذیرم .
می خواستم عشق بورزم . با همه وجودم وجودت را بپذیرم اما ....
هواپیما در حال فرود است . به شهری شرجی و جنوبی قدم می گذارم .
شهری تیره و گرم که با پوست سپید و سردم بیامیزد . ریه هایم بوی ماهی
را ببلعند و تنم نسیم گرم دریا را .
پایم که برسد به زمین تصمیم می گیرم که چه کنم با گرما و شرجی و
میلیون ها قطعه سرگشته زیر خاک .
فعلا در خلا ابرها اسیرم و پر از لذت .
همه جا رنگ جنون دارد. همه چیز بوی جنون می دهد و
همه سکوت می کنند وقتی تو را می بینند . سرهایشان را
به هم نزدیک کرده اند و با چشمان بی حالتشان به دهان
نیمه باز و لباس های شیکت نگاه می کنند . تو اما به خط
سیاه روی دیوار نگاه می کنی و صدای دری که همه ابرهای
سفید یادت را می پراکند .
روی تخت که می نشینی فنرهایش صدا می کنند و سرمای
ملحفه های ضد عفونی شده کف دستت را قلقلک می دهد .
کرخت شده ای . هیچ چیزت به این فضای جنون زده نمی خورد.
به پنجره های خاکستری نگاه می کنی . منتظر بودی تا برگردد .
مگر از نائین تا تهران چقدر راه بود ؟
ـ همش یه ماهه خوشگلم.
ـ یک ماه؟
ـ کار منم این مدلیه دیگه.
هنوز عطرش در مشامت مانده است . عطر شیرین زمستانی.
گلوله برفی به شیشه می خورد . می پری . دختری صورتش
را چسبانده به شیشه و دیوانه وار می خندد . رویت را بر می گردانی .
زیر شکمت تیر می کشد . مچاله می شوی از این درد لعنتی کشدار .
همه چیز با سرعت مرگ آوری در حال عبور بود. می دانستی اتفاقی
افتاده است و به تو نمی گویند . می دانستی عطر شیرین زمستانی
دیگر به مشامت نمی رسد . می دانستی دیگر.............
شقیقه هایت تیر می کشند . سرت را روی متکا می کوبی و این اشکها
که می جوشند .
هر شب می آمد . کنارت بود . می دیدیش . نفسش به صورتت می خورد
و ناگهان مادرت بود و اشکهایش و پدرت که بر جنون تو می گریست .
جنون؟
دکترهای زیاد ، مطب های رنگی و ناگهان جغرافیا برایت مهم شد .
نقشه ای خریدی و نائین را دیدی . با انگشتت روی خطوط مرزی اش
می کشیدی و با عطر شیرین زمستانی حرف می زدی .
حالا همه جهان در نائین جمع شده بود و او که جایی در آن جغرافیای
گرم ، نیست شده بود .
تا اینکه پدرت تو را یافت در آخرین اتوبوس شب به مقصد نائین .
پیر مرد می شکست . التماس می کرد و تو نقشه نائین را به
سینه ات فشرده بودی .
گلوله های برفی پشت سر هم به شیشه می خورند . دخترک
نیست . راه نفست بند آمده است . لباسهایت را می کنی .
عریان میان اتاق می ایستی . سرما را می بینی که از کف پایت
بالا می آید و در استخوان ها و رگهایت می دود .
پشت پنجره می روی . پرده چرکش را چنگ می زنی . پنجره را
باز می کنی . ناگهان دخترک مقابل صورتت سبز می شود . می خندد.
تو هم می خندی . میگوید :
ـ سرده . چرا لباس تنت نیست ؟
میگویی:
ـ آخه از نائین اومدم . افتاب اونجا خیلی تند و گرمه .
ناگهان یک مشت برف را به صورتت می مالد .
وقتی اولین بار دیدمش زل زده بود به پنجره های رنگی اتاق.
حرف نمی زد . چشم های درشتش در رنگ های سبز و سرخ حل
شده بود و مژه های بلندی که فقط از آن دختران ایل بود.
مبهوت زیباییش شده بودم . مستخدم من بود . فقط من . اما چطور
دلم می آمد به او بگویم ملحفه های تختم را عوض کند . یا......
ناگهان برگشت . مستقیم به چشمانم نگاه کرد . داشتم له می شدم .
سرش را کج کرده بود و موهای شلاقیش روی شانه اش ریخته بود.
گفت :
ـ چه کار باید کنم ؟
قفسه سینه ام زیر بار صدایش آرام آرام می شکست . گوشه لبش کج
شد . گفت :
ـ ارباب چی کار باید کنم ؟
ته صدایم را شنیدم به زور :
ـ هیچ کار
ـ هیچ کار ؟ پس چی باید بفرستم برای......
ـ حقوقت سر جاشه.
بلند شد . پولک های رنگی لباسش می لرزید و می لرزاند.
قد بلندی داشت . به زور بیست و دو سالش می شد . آوازه اش
را شنیده بودم و بی تاب دیدنش بودم . رو به پنجره قدی ایستاد .
ناگهان پنجره را گشود . سرمای بیرون را بلعید . نفس عمیقی کشید
و گفت :
ـ شنیدم که ناخوشید .
روی صندلیم جا به جا شدم . گفتم :
ـ چطور ؟
گستاخ بود . نترس و بی پروا . دختر ایل بود بی تعارف . من هم ارباب
نبودم بر خلاف اجدادم و چه خوب فهمیده بود. بلند شدم و صندلیم را
برداشتم . گفت :
ـ تو ایل می گویند که شما ناخوش شدید . اما از من هم سالمترین.
گفتم :
ـ تو ایل دیگه چی می گن ؟
برگشت . یک لنگه پنجره در دستش بود . سرش را کج کرد و پوزخندی
روی لبانش نشست . آهسته گفت :
ـ من گستاخم . مرا فرستادند تا ادبم کنید و بعد به یکی از نوکرانتان بدهید.
اما ارباب من اینجا نمی مانم . فرار می کنم .می رو م...
بغضش ترکید . اشک های مرواریدیش روی گونه خوش تراشش سر
می خورد و لای پرزهای قالی گم میشد . ناگهان نشست . سرش را در
دست گرفت . خشکم زد . دختر ایل و اشک ؟ نشستم روبرویش . گفتم :
ـ قرار است مستخدم من نا خوش باشی اما آزادی . هر طور که دوست
داری . نه بندی و نه اربابی و نه نوکری که خواهانت باشد . رهای رها
مثل طبیعت . موهایش بوی بهار نارنج می داد . نگاهم کرد و گفت :
ـ ناخوشید ارباب !
ـ ناخوشم ؟ بله ناخوشم .
بلند شد . پنجره های اتاق را گشود . چهار طاق . به زور بیرونم انداخت.
ساعت ها در اتاق مجاور می شنیدم که آواز می خواند و صدای خش خش
پیراهنش که لحظه ای بند نمی آمد . وقتی خورشید عزم رفتن کرد صدایم
زد و گفت :
ـ ناخوشی شما از بستگی هواست ارباب .
ـ ارباب نداریم گل صنم . نداریم . باشد ؟
سرش را پایین انداخت . سینه اش بالا و پایین می رفت و پولک ها که
صورتم را هزار تکه کرده بود . اتاقم عوض شد . همه چیزش . جز کتابها.
بوی زن می آمد در خانه ای ویران که ناخوشش شده بودم . وقتی
برگشتم نبود . صدای خش خش پیراهنش در خانه پیچیده بود و بوی
بهار نارنجش . خانه ای شد برای من و او . ماند . نرفت . قسمت شدیم
برای هم و برای دهان های همه شهر و همه ایل . حالا هر دو ناخوش
بودیم . ناخوش دیگران و خوش خود . در خانه بسته شد .
اول بهار و اول پاییز روی ایوان می ایستاد . نفسهای بلند می کشید
و به دور دست زل میزد . می دانستم که می داند می بینمش . فصل
کوچ بود و گل صنم بی قرار . یک کاسه آب و گل بود که روی سنگ فرش
حیاط می ریخت . بعد بر می گشت و می گفت :
ـ بر می گردند . میدانم .
تا اینکه رفت . ناگهانی . مثل آمدنش . ماندم و پیراهن پر از پولکش و
کاسه آب که روی سنگ فرش گذاشته بود . آب را ریختم و گفتم :
ـ بر می گردد . می دانم ......
قرار نامیرایی نهاده بودیم.
از آن قرار های احمقانه دوران جوانی . دی ماه بود .
شال گردن رنگ رنگش که همه دیوانه اش بودیم را انداخته بود
و با چشمان قرمزش پیشنهاد این قرار را داد . آن روزها عجیب شده
بود . به یکباره زیر همه چیز زد . کلاس و دانشکده و فلسفه . ساعت ها
روی نیمکت سبز رنگ پریده روبروی دانشکده می نشست و به جلوی
کفش هایش نگاه می کرد . گاهی هم با خودش حرف می زد . هرگز
نفهمیدم چه می گفت . بالاخره سر کلاس آمد . فوکو شناسی داشتیم .
فلسفه قدرت و دانش .......
نشست آخر کلاس . زل زد به استاد . وقتی قرار یک طوفان بود قیافه اش
مانند گربه های وحشی در انتظار شکار می شد . براق و صامت . آن قدر
نگاهش سنگین بود که استاد همانطور که رو به تخته بود گفت :
ـ جناب رهی خان معاصر می بینم که زیاد با فوکو موافق نیستی.
سکوت همه کلاس را پر کرد . رهی نمونه و محبوب همه اساتید .
ـ نه . اصلا .
از کلاس بیرون رفت و هرگز بازنگشت .
قرار نامیرایی را در یک کافه گذاشتیم . کسی جرات خندیدن یا
مخالفت نداشت . گفتم :
ـ یعنی چی رهی ؟ اینم از اون مسخره بازیهای جدیدته ؟
خندید و دستم را فشرد . چشم های همه روی دستان ما ثابت
و خیره ماند . رهی و این کارها ؟
صورتش را به صورتم نزدیک کرد . بی اینکه پلک بزند .نی نی لرزان
چشمانش را می دیدم . دستم را از دستش بیرون کشیدم . بلند شدم.
ـ از مسخره بازیهات حالم به هم می خوره معاصر .
ندیدمش . هرگز . گهگاهی چیزهایی به گوشم می رسید که رهی
در یک روستا زندگی می کند . معلم بی مزد شده است و هنوز در پی
نامیرایی .
ماجرای نامیرایی از ذهنم بیرون شد . مشغله های زندگیم آن قدر زیاد
بود که هرگز به دوران دانشکده و خل بازیهایش فکر نمی کردم . خانه
قدیمی پدری و تنهاییم مجال فکر کردن به روزهای خوش را نمی داد .
زمستان شد .دی ماهی سرد و پر سوز .
در کوچه را که بستم صدایش را شنیدم . آرام و شمرده و محکم .
ـ نامیرایی که هنوز؟
سرمای هوا کمکم کرد تا بهتم را زیر شال گردن پنهان کنم . دستش را
جلو آورد :
ـ رهی معاصر هستم .
سر و کله اش چه ناگهانی پیدا شد . مردی بلند و موقر که جذابیتش مجال
حرف زدن را از من گرفته بود .
ـ چیه ؟ رهی معاصرم . همکلاسیه سابق .
کنارم گام برمیداشت . صدای قدمهایمان در سرما و در دی ماه می پیچید .
ـ می دانی خودکشی کردم و برگشتم ؟
ـ دیوانه .
ـ نامیرایی . شک داشتم اما مطمئن شدم .
ـ که چی ؟
ـ که همیشه و هنوز انسان قدرت دارد . با دانش ...
ـ یادمه فوکو رو زیاد دوست ...
خندید . چیزی درونم شکست . دستم را گرفت . همیشه غیر منتظره
بود .
ـ رهی . رهی . وای دارن ...
ـ نگات می کنن ؟ به درک .
با صدای بلند فریاد زد و دستم را کشید .
ـ علت نامیرایی من . نامیرایی من ...
صدایش در رگهایم جاری شد و گرم شدم .
دی ماه آن سال نامیراترین و گرمترین دی ماه روی
زمین بود .
